Bán hàng online cho người mới: 7 bước bắt đầu chọn sản phẩm đến đơn hàng đầu tiên
- sevengroup
- 0 Comments
Bán hàng online cho người mới bắt đầu: 7 bước từ chọn sản phẩm đến đơn hàng đầu tiên
Mua sắm trực tuyến đã trở thành thói quen của người Việt. Theo Saigon Times, quy mô thương mại điện tử Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 31 tỷ USD, gấp hơn hai lần năm 2020 và chiếm khoảng 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng, với mục tiêu đạt khoảng 60 tỷ USD vào năm 2030. Chỉ trong 6 tuần cao điểm trước Tết Bính Ngọ 2026, người Việt đã chi khoảng 67.700 tỷ đồng trên Shopee và TikTok Shop.
Nhưng thị trường lớn không có nghĩa là dễ bán. Cạnh tranh về giá gay gắt, phí sàn thay đổi liên tục và quy định thuế mới khiến những người bán thiếu chuẩn bị khó trụ lại. Với người mới, câu hỏi quan trọng không phải “bán gì cũng được” mà là bắt đầu thế nào cho đúng.
Thị phần các sàn: Shopee và TikTok Shop dẫn đầu
Theo báo cáo của YouNet ECI công bố tháng 3/2026, tổng giá trị giao dịch trên bốn sàn Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki năm 2025 đạt 458.160 tỷ đồng. Shopee giữ vị trí lớn nhất với 57,5% thị phần. Về cuối năm, TikTok Shop tăng tốc nhờ mô hình mua sắm kết hợp giải trí: theo TS Khúc Đại Long, cơ cấu thị phần quý III/2025 là Shopee 56%, TikTok Shop 41%, Lazada 3%.
Cuộc đua này đồng nghĩa với áp lực chi phí cho người bán. Theo Báo Đại biểu Nhân dân, việc điều chỉnh phí cố định, phí vận chuyển và dừng các gói hỗ trợ như Freeship Xtra đã buộc nhà bán phải tối ưu chi phí vận hành.
Nên chọn kênh nào khi mới bắt đầu?
Không có kênh tốt nhất cho mọi người. Một cách bắt đầu thực tế là:
- Muốn có đơn nhanh với vốn nhỏ: bắt đầu trên một sàn (Shopee hoặc TikTok Shop) để tận dụng lượng khách có sẵn.
- Bán sản phẩm cần tư vấn hoặc có thể bán lại: thêm Facebook hoặc Zalo để giữ liên hệ trực tiếp với khách.
- Đã có sản phẩm ổn định và thương hiệu: cân nhắc website riêng để giảm phụ thuộc vào sàn.
7 bước bắt đầu bán hàng online cho người mới
Bước 1: Chọn ngách và sản phẩm
Đừng bắt đầu bằng câu hỏi “bán gì đang hot”, hãy hỏi “mình bán gì được lâu dài”. Một sản phẩm phù hợp với người mới thường có nguồn hàng ổn định, dễ đóng gói và vận chuyển, biên lợi nhuận đủ để trừ phí sàn và khuyến mãi, và rõ ràng về nguồn gốc. Người tiêu dùng ngày càng coi trọng chất lượng và minh bạch xuất xứ, nên hàng không rõ nguồn gốc là rủi ro lớn.
Bước 2: Tính giá và lợi nhuận trước khi bán
Lợi nhuận thật là phần còn lại sau khi trừ tất cả chi phí. Hãy lập bảng tính với:
- Giá vốn và chi phí đóng gói
- Phí sàn, phí thanh toán, phí vận chuyển người bán chịu
- Chi phí khuyến mãi, quảng cáo
- Tỷ lệ hoàn trả, hủy đơn dự kiến
- Nghĩa vụ thuế (xem phần sau)
Sau đó tính ngược giá bán tối thiểu để mỗi đơn vẫn có lãi.
Bước 3: Chọn kênh và đăng ký gian hàng
Chọn một kênh để bắt đầu (xem phần trên). Với sàn thương mại điện tử, người bán cần cung cấp thông tin định danh như mã số thuế hoặc số căn cước công dân cho nền tảng. Hãy chuẩn bị giấy tờ và thông tin ngân hàng trước để quá trình đăng ký không bị gián đoạn.
Bước 4: Xây dựng gian hàng và trang sản phẩm
Trang sản phẩm là “nhân viên bán hàng” làm việc 24/7. Hãy đầu tư vào:
- Hình ảnh và video thật, rõ chi tiết, nhiều góc chụp.
- Tiêu đề có từ khóa mà khách hay tìm, viết rõ loại sản phẩm, chất liệu, kích thước.
- Mô tả trung thực, nêu lợi ích, thông số và chính sách đổi trả.
Đây cũng là bước áp dụng kiến thức SEO và copywriting: tiêu đề và mô tả rõ ràng giúp sản phẩm dễ được tìm thấy và dễ thuyết phục hơn.
Bước 5: Chuẩn bị vận hành đơn hàng
Trước khi có đơn đầu tiên, hãy thống nhất cách xử lý: lưu kho ở đâu, đóng gói thế nào, chọn đơn vị vận chuyển nào, nhận thanh toán ra sao, và chính sách đổi trả cụ thể. Giao hàng chậm, đóng gói sơ sài hay đổi trả rắc rối là những nguyên nhân phổ biến làm điểm đánh giá giảm ngay từ đầu.
Bước 6: Thu hút khách hàng đầu tiên
Sàn có sẵn khách nhưng không tự đưa khách đến gian hàng mới. Một số cách thường dùng:
- Đăng video ngắn và livestream giới thiệu sản phẩm, đặc biệt trên TikTok Shop, nơi mua sắm gắn liền với giải trí.
- Dùng công cụ khuyến mãi và quảng cáo trên sàn với ngân sách nhỏ để thử nghiệm.
- Mời khách quen, bạn bè mua và để lại đánh giá thật để tạo uy tín ban đầu.
- Kéo khách từ sàn về Zalo hoặc Facebook để chăm sóc và bán lại, trong phạm vi chính sách của từng nền tảng.
Luật Thương mại điện tử mới cũng quy định chặt chẽ hơn về trách nhiệm của người livestream, nên nội dung giới thiệu cần trung thực, đúng sự thật.
Bước 7: Đo lường và tối ưu
Sau vài tuần, hãy xem lại số liệu thật thay vì cảm tính:
- Lượt xem, tỷ lệ nhấp và tỷ lệ chuyển đổi của từng sản phẩm
- Điểm đánh giá, tỷ lệ hoàn hàng và lý do
- Lợi nhuận thực trên mỗi đơn sau khi trừ mọi chi phí
Giữ lại sản phẩm và kênh đang có lãi, điều chỉnh hoặc dừng những phần lỗ. Bán hàng online là vòng lặp thử, đo, cải thiện chứ không phải một lần thiết lập.
Thuế và quy định người bán online cần biết
Bán hàng online không còn là sân chơi tự phát. Dưới đây là những điểm chính đang áp dụng tính đến thời điểm viết bài (10/2026). Quy định thay đổi khá thường xuyên, nên hãy đối chiếu văn bản hiện hành hoặc hỏi cơ quan thuế, kế toán trước khi quyết định.
- Bỏ thuế khoán từ 1/1/2026: Hộ và cá nhân kinh doanh không còn nộp thuế theo mức khoán như trước, mà theo doanh thu và các hướng dẫn mới.
- Sàn khấu trừ, nộp thuế thay: Theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP, các sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán phải khấu trừ và nộp thuế thay cho hộ, cá nhân bán hàng. Việc khấu trừ này áp dụng cho mọi giao dịch thành công, không phân biệt giá trị lớn hay nhỏ.
- Ngưỡng doanh thu:Theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP, hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu không quá 1 tỷ đồng/năm thuộc trường hợp không phải nộp thuế GTGT và TNCN, áp dụng từ 1/1/2026.
- Khấu trừ thuế không đồng nghĩa miễn hóa đơn: Nghị định 117 chỉ điều chỉnh nghĩa vụ về thuế, chưa chuyển trách nhiệm lập hóa đơn từ người bán sang sàn, theo Tạp chí Kinh tế – Tài chính. Người bán có thể ủy quyền cho sàn phát hành hóa đơn điện tử.
- Luật Thương mại điện tử mới: Luật số 122/2025/QH15 có hiệu lực từ 1/7/2026, siết chặt trách nhiệm của người livestream và yêu cầu nền tảng nước ngoài có đại diện pháp lý tại Việt Nam.
- Thông tin định danh: Dù sàn khấu trừ thuế, người bán vẫn phải cung cấp đầy đủ mã số thuế hoặc số căn cước công dân cho nền tảng.
8 sai lầm thường gặp của người mới
- Không tính đủ chi phí: Chỉ so giá vốn với giá bán mà quên phí sàn, vận chuyển, khuyến mãi, hoàn trả và thuế.
- Chạy đua giá rẻ: Cạnh tranh giá gay gắt, người mới khó thắng bằng giá. Hãy tìm điểm khác biệt về chất lượng, dịch vụ hoặc thương hiệu.
- Bán hàng không rõ nguồn gốc: Dễ bị gỡ sản phẩm, khóa gian hàng và mất niềm tin của khách.
- Bỏ qua chính sách của sàn: Phí, điều kiện khuyến mãi và quy định hiển thị thay đổi thường xuyên nên cần cập nhật định kỳ.
- Phụ thuộc một kênh duy nhất: Khi sàn đổi chính sách, doanh thu có thể giảm mạnh. Hãy dần xây tệp khách hàng riêng.
- Nói quá sự thật khi bán hàng, nhất là khi livestream: Quy định về trách nhiệm người livestream đang chặt hơn.
- Chăm sóc khách hàng chậm: Phản hồi tin nhắn và xử lý đổi trả chậm ảnh hưởng trực tiếp đến điểm đánh giá.
- Không theo dõi số liệu: Không biết sản phẩm nào lãi, sản phẩm nào lỗ thì không thể cải thiện.
Kết luận
Thị trường bán hàng online Việt Nam vẫn đang tăng trưởng, nhưng người mới không còn thắng bằng sự may mắn hay giá rẻ. Người bán bền vững là người chọn đúng sản phẩm, tính đủ chi phí, vận hành gọn gàng, tuân thủ quy định thuế và liên tục đo lường để cải thiện. Hãy bắt đầu nhỏ trên một kênh, chạy thử vài tuần, rồi mở rộng khi số liệu cho thấy bạn đang có lãi.
